Wat is de GRIP-structuur?

Wat betekent GRIP precies?

GRIP is een opschalingsmodel. Opschalen betekent: meer mensen en organisaties betrekken naarmate een incident groter of ingewikkelder wordt. De afkorting staat voor Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure.

Het model zorgt ervoor dat iedereen weet wie waarover beslist. Zo voorkomt u dat verschillende diensten langs elkaar heen werken. Elk GRIP-niveau bepaalt welk team de leiding heeft en op welk schaalniveau er wordt samengewerkt: lokaal, regionaal of landelijk.

Brongebied en effectgebied

Om GRIP te begrijpen helpen twee begrippen: brongebied en effectgebied.

Het brongebied is de plek waar het incident zelf gebeurt, bijvoorbeeld de fabriek waar brand woedt. Het effectgebied is het gebied daaromheen waar mensen de gevolgen merken, bijvoorbeeld waar de rook naartoe waait. Bij kleine incidenten vallen bron en effect vrijwel samen. Zodra de gevolgen zich verspreiden over een groter gebied, schaalt de organisatie op naar een hoger GRIP-niveau.

De GRIP-niveaus van 1 tot en met 5

Hieronder staan de niveaus kort uitgelegd: wat er aan de hand is, wie de leiding heeft en hoe breed de samenwerking is.

• GRIP 1: een overzichtelijk incident in het brongebied. De hulpdiensten ter plaatse moeten hun werk afstemmen. Een Commando Plaats Incident (CoPI) leidt het op de locatie zelf.
• GRIP 2: het incident heeft gevolgen voor een groter effectgebied, bijvoorbeeld een rookwolk over een wijk. Naast het CoPI komt een Regionaal Operationeel Team (ROT) bijeen om bron en effect samen aan te sturen.
• GRIP 3: het incident bedreigt het welzijn van veel inwoners van één gemeente. De burgemeester neemt bestuurlijke beslissingen en wordt bijgestaan door een Gemeentelijk Beleidsteam (GBT).
• GRIP 4: het incident overstijgt de gemeentegrenzen en raakt meerdere gemeenten. De voorzitter van de veiligheidsregio neemt de leiding, ondersteund door een Regionaal Beleidsteam (RBT).
• GRIP 5: het incident speelt in meerdere veiligheidsregio's tegelijk. De regio's stemmen hun aanpak op elkaar af; één voorzitter coördineert namens alle betrokken regio's.

Wat GRIP betekent voor de crisiscommunicatie

Elk GRIP-niveau verandert wie er communiceert en hoe breed de boodschap moet reiken. Bij GRIP 1 is communicatie vaak nog beperkt en operationeel. Vanaf GRIP 2 wordt de communicatie naar de omgeving belangrijker, omdat het effectgebied groeit en meer mensen iets moeten weten of doen.

Vanaf GRIP 3 komt de bestuurlijke communicatie erbij. De burgemeester of regiovoorzitter wordt het gezicht naar buiten en woordvoering wordt strak gecoördineerd. Bij GRIP 4 en 5 stemmen meerdere gemeenten of regio\'s hun boodschap af, zodat inwoners overal hetzelfde en consistente bericht krijgen. Hoe hoger het niveau, hoe belangrijker één gezamenlijke kernboodschap is.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen brongebied en effectgebied?

Het brongebied is de plek waar het incident plaatsvindt, bijvoorbeeld een brandende fabriek. Het effectgebied is het gebied eromheen waar mensen de gevolgen merken, zoals rook of stank. Hoe groter het effectgebied, hoe hoger het GRIP-niveau meestal is.

Wie bepaalt naar welk GRIP-niveau wordt opgeschaald?

In het begin kan de hoogste leidinggevende ter plaatse opschalen, bijvoorbeeld de leider van het Commando Plaats Incident. Bij hogere niveaus neemt de burgemeester of de voorzitter van de veiligheidsregio die beslissing. Opschalen kan altijd, ook als later blijkt dat het minder ernstig is.

Wat betekent een hoger GRIP-niveau voor inwoners?

Een hoger niveau betekent dat een incident grotere gevolgen heeft en meer gemeenten of regio's raakt. Voor inwoners is vooral van belang dat de communicatie dan strakker wordt gecoördineerd, zodat zij overal hetzelfde, duidelijke bericht en handelingsperspectief krijgen.